ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΣΤΗΝ ΑΙΘΙΟΠΙΑ

Εκεί που τα χωριά δεν μοιάζουν με χωριά

Ξεκινώντας την διαδρομή μας στην Αιθιοπία κατευθυνθήκαμε προς Υirgacheffe & Sidamo, δύο περιοχές πολύ γνωστές για τον καφέ τους. Ειδικά η πρώτη, το Υirgacheffe ξεχωρίζει για την ποιότητα του καφέ, αλλά όταν φτάνεις εκεί, στη μέση του πουθενά, τίποτα δεν θυμίζει χωριό… Είναι δύο χωματόδρομοι που τέμνονται κάθετα με καταυλισμούς δεξιά και αριστερά τους, κάτι που σε κάνει να αναρωτιέσαι αν όντως έχεις φτάσει εκεί ή όχι…

Η πολύπλοκη διαδρομή του καφέ…

Παρόλο ότι η Αιθιοπία είναι παγκόσμια γνωστή για την ποιότητα του καφέ της, οργανωμένες καλλιέργειες δεν έχει. Εδώ, σε αντίθεση με άλλες χώρες παραγωγούς, ο καθένας έχει τον “μπαξέ” του και καλλιεργεί, εκτός από τα απαραίτητα για την σίτισή του, και δύο – τρία καφεόδεντρα. Αυτό το κάνει για να πουλήσει το προϊόν έναντι ενός πολύ μικρού ποσού.

Αυτό είναι το πρώτο παράξενο στην αλυσίδα του καφέ. Μας έγινε λοιπόν φανερό ότι ο κάθε χωρικός – καλλιεργητής, ούτε ιδιαίτερη γνώση έχει για τον καφέ, ούτε ελέγχει την ποιότητα του καρπού. Ξέρει ό,τι ήξεραν και οι πρόγονοί του. Το μόνο καινούριο που χρειάζεται να ξέρει είναι κάποιον γείτονα που να έχει ένα από τα πιο πολύτιμα και σπάνια υλικά: Μια ζυγαριά.

Αυτός λοιπόν ζυγίζει τον καφέ και τον αγοράζει. Στη συνέχεια συναντά κάποιον άλλο χωρικό που έχει κάτι ακόμα πιο πολύτιμο. Έχει φορτηγό. Αυτός συνεχίζει την ιδιότυπη αυτή αλυσίδα, αγοράζει τον καφέ και τον πηγαίνει σε κάποιον που έχει washing station.

Οι ιδιοκτήτες των washing stations με τη σειρά τους πουλάνε στους εξαγωγείς ή παίρνουν το ρόλο αυτό οι ίδιοι και εξάγουν τον καφέ. Με αυτή την έννοια η διαδρομή του καφέ στην Αιθιοπία είναι πολύπλοκη, με πολλούς μεσάζοντες, αλλά αυτό δεν αλλάζει σε τίποτα το γεγονός ότι ο καφές είναι εξαιρετικός, με πολλές ποικιλίες από τις οποίες κάποιες παραμένουν ακόμα άγνωστες.

Μέσα στο mix συναντά κανείς και κάποιους ιδιοκτήτες οργανωμένης φάρμας, αλλά είναι λίγοι και αποτελούν εξαίρεση. Όπως, άλλο σπάνιο φαινόμενο είναι κάποιοι με μεγαλύτερες εκτάσεις από τον “μπαξέ” να πουλάνε απευθείας στα washing stations. Σε κάποιες περιπτώσεις, επίσης σπάνιες, έχουν δημιουργηθεί και κάποιοι υποτυπώδεις συνεταιρισμοί με washing stations και μερικοί από αυτούς κάνουν και εξαγωγές.

Τα μυστήρια του καφέ της Αιθιοπίας

 Η διαδρομή του καφέ στη χώρα είναι τόσο περίπλοκη που γίνεται αδύνατον να κατανοηθεί πλήρως πολιτισμικά, πολιτικά και οικονομικά.  Ένα γεγονός όμως αναμφισβήτητο είναι ότι η γενετική ποικιλότητα του καφέ εδώ είναι ασύγκριτη σε παγκόσμιο επίπεδο. Στη χώρα υπάρχει 99% περισσότερο γενετικό υλικό στον καφέ, από ό,τι στον υπόλοιπο πλανήτη.

Έτσι, ο τρόπος που μεγαλώνει ένα δέντρο εξαρτάται και από τον γενετικό του χαρακτήρα, αλλά και από τι έχει μάθει από την οικογενειακή παράδοση ο κάθε καλλιεργητής.
Στην Αιθιοπία τα δέντρα μεγαλώνουν σαν βεντάλιες γιατί ποτέ κανείς δεν τα φροντίζει και δεν τα κλαδεύει. Είναι αδύνατα με αραιό φύλλωμα, φτάνουν τα δύο μέτρα και τα κλαδιά ανοίγουν ανεξέλεγκτα.
Παρόλα αυτά, κατά γενική παραδοχή ο καφές της Αιθιοπίας είναι εξαιρετικός.

Η τελετουργία του καφέ

Ο καφές στην Αιθιοπία είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα ρόφημα. Είναι μια τελετουργική προετοιμασία, ένα μέσον συγκέντρωσης της οικογένειας, των φίλων ή των συνεργατών γύρω από ένα τραπέζι για συνομιλία και κοινότητα. Η πιο ηλικιωμένη γυναίκα του σπιτιού ψήνει τον καφέ σε ένα τηγάνι και τον αλέθει πριν τον αναμίξει με ζεστό νερό σε ένα σκεύος που λέγεται «jebena». Τον σερβίρει σε μικρά φλιτζάνια και στη συνέχεια προσθέτει φρέσκο βραστό νερό. Πραγματοποιεί έτσι μια διπλή μέθοδο παρασκευής. Η διαδικασία διαρκεί περίπου μία ώρα από την αρχή μέχρι το τέλος και θεωρείται συνήθεια καλής φιλοξενίας.

Όπως καταλάβατε, τελείως διαφορετική η νοοτροπία των καφεκαλλιεργητών στην Αιθιοπία… Πάμε τώρα Βραζιλία?

Scroll